Ünite 2: İsim Cümlesi (Mübteda ve Haber)
الجُمْلَةُ الاسْمِيَّةُ (المُبْتَدَأُ وَالخَبَرُ)
Mübteda ve haber kuralları; akıllı/camid/akılsız çoğul uyumu; etiketleme, sıfat seçimi, mübteda boşluğu, ikil/çoğul dönüşüm, soru-cevap isim cümlesi; İstanbul okuma parçası.
İlerlemenizi kaydetmek için giriş yapın.
الجُمْلَةُ الاسْمِيَّةُ هِيَ الجُمْلَةُ الَّتِي تَبْدَأُ بِاسْمٍ.
İsim cümlesi, isimle başlayan cümledir.
تَتَكَوَّنُ مِنْ عُنْصُرَيْنِ: المُبْتَدَأِ (اسْمٌ مَعْرِفَةٌ) وَالخَبَرِ (اسْمٌ نَكِرَةٌ).
İki unsurdan oluşur: mübteda (marife isim) ve haber (nekra isim).
إِذَا كَانَ المُبْتَدَأُ عَاقِلًا يَتَّفِقُ مَعَ الخَبَرِ فِي التَّذْكِيرِ وَالتَّأْنِيثِ وَالإِفْرَادِ وَالتَّثْنِيَةِ وَالجَمْعِ.
Mübteda akıllı (insan) ise haber; cinsiyet ve sayı bakımından mübteda ile uyumludur.
إِذَا كَانَ الخَبَرُ اسْمًا جَامِدًا فَلا يَتَّفِقُ المُبْتَدَأُ مَعَهُ فِي الجَمْعِ.
Haber camid (donuk) isim ise mübteda ile çoğulluk uyumu aranmaz.
إِذَا كَانَ المُبْتَدَأُ جَمْعًا لِغَيْرِ عَاقِلٍ كَانَ الخَبَرُ مُفْرَدًا مُؤَنَّثًا.
Mübteda akılsız bir varlığın çoğulu ise haber tekil müennes olur.
المُبْتَدَأُ وَالخَبَرُ دَائِمًا مَرْفُوعَانِ؛ عَلَامَةُ الرَّفْعِ فِي المُفْرَدِ الضَّمَّةُ.
Mübteda ve haber daima merfûdur; tekil isimde ref alameti dammedir.
Örnekler
المُعَلِّمُ رَحِيمٌ
Öğretmen merhametlidir.
Akıllı mübteda — tekilالشَّجَرَةُ طَوِيلَةٌ
Ağaç uzundur.
Tekilالمُعَلِّمَانِ نَشِيطَانِ
İki öğretmen enerjiktir.
İkil (tesniye)المُعَلِّمَاتُ غَائِبَاتٌ
Öğretmenler (kadın) yok.
Akıllı çoğulالعُلَمَاءُ سِرَاجُ الأُمَّةِ
Alimler ümmetin kandilidir.
Camid haberالأَشْجَارُ طَوِيلَةٌ
Ağaçlar uzundur.
Akılsız çoğul mübtedaالكُتُبُ جَدِيدَةٌ
Kitaplar yenidir.
Akılsız çoğul mübtedaÜnite özeti
Mübteda ve haber kuralları; akıllı/camid/akılsız çoğul uyumu; etiketleme, sıfat seçimi, mübteda boşluğu, ikil/çoğul dönüşüm, soru-cevap isim cümlesi; İstanbul okuma parçası.