Ünite 3: Fiil Cümlesi (Fail ve Fiilin Fail ile Müenneslik Uyumu)
الْجُمْلَةُ الْفِعْلِيَّةُ (الفَاعِلُ - تَأْنِيثُ الْفِعْلِ مَعَهُ)
Fiil cümlesi ve fâil; fiilin fâille cinsiyet/sayı uyumu; fâil-fiil etiketleme, müennes dönüşüm, fiil boşluğu, kelime bankası, çoğul dönüşüm, doğru cümle seçimi; Ali hikâyesi okuma.
İlerlemenizi kaydetmek için giriş yapın.
الْجُمْلَةُ الْفِعْلِيَّةُ تَبْدَأُ بِفِعْلٍ.
Fiil cümlesi fiille başlar.
لِكُلِّ فِعْلٍ فَاعِلٌ يَقُومُ بِالْفِعْلِ؛ الْفَاعِلُ اسْمٌ مَرْفُوعٌ يَأْتِي بَعْدَ الْفِعْلِ.
Her fiilin fâili vardır; fâil merfû isim olup fiilden sonra gelir.
الْفِعْلُ مُفْرَدٌ دَائِمًا إِذَا كَانَ فِي أَوَّلِ الْجُمْلَةِ؛ وَيَكُونُ الْفَاعِلُ مُفْرَدًا أَوْ مُثَنًّى أَوْ جَمْعًا.
Cümle başındaki fiil daima tekil kalır; fâil tekil, ikil veya çoğul olabilir.
إِذَا كَانَ الْفَاعِلُ مُؤَنَّثًا يُؤَنَّثُ الْفِعْلُ (ــتْ / تَـ).
Fâil dişi ise fiil dişileşir.
إِذَا كَانَ الْفَاعِلُ جَمْعًا لِغَيْرِ عَاقِلٍ يَكُونُ الْفِعْلُ مُفْرَدًا مُؤَنَّثًا.
Fâil akılsız çoğul ise fiil tekil dişi olur.
Örnekler
خَرَجَ مُحَمَّدٌ مِنَ الْفَصْلِ
Muhammed sınıftan çıktı.
Tekil fâilنَجَحَتْ سَعَادُ فِي الْامْتِحَانِ
Sead sınavda başarılı oldu.
Dişi fâilيَدْرُسُ خَالِدٌ فِي جَامِعَةِ مَرْمَرَةَ
Halid Maramara Üniversitesinde okuyor.
Muzâriغَسَلَ أَحْمَدُ وَجْهَهُ فِي الْحَمَّامِ
Ahmed hamamda yüzünü yıkadı.
Tekilغَسَلَتْ زَيْنَبُ وَجْهَهَا فِي الْحَمَّامِ
Zeyneb hamamda yüzünü yıkadı.
Dişiدَخَلَ الصَّدِيقَانِ الْمَطْعَمَ
İki arkadaş lokantaya girdi.
İkilيَخْرُجُ سُلَيْمَانُ مِنَ الْبَيْتِ
Süleyman evden çıkıyor.
Muzâri tekilتَنَاوَلَ خَالِدٌ الْفُطُورَ
Halid kahvaltı etti.
Geçmiş zamanÜnite özeti
Fiil cümlesi ve fâil; fiilin fâille cinsiyet/sayı uyumu; fâil-fiil etiketleme, müennes dönüşüm, fiil boşluğu, kelime bankası, çoğul dönüşüm, doğru cümle seçimi; Ali hikâyesi okuma.